Berichten van de Beheercommissie

Als hengelaars krijgen we ze wel eens aan de haak, en zeker diegenen onder ons die ’s nachts op karper vissen weten er alles van; Amerikaanse rivierkreeften. In laag Nederland zien we ze zo’n beetje overal. Ze ondergraven de oevers, vreten vissenbroed en waardevolle waterplanten en ze zijn ook gek op boilies. Ook in onze gemeente Stichtse Vecht zit het water er vol mee.

Voor de waterschappen is dit een groot probleem. Door al het gegraaf en geknip wordt het water troebel en verdwijnen de plantjes. Uitgerekend in onze gemeente vindt al enige jaren een groot onderzoek plaats naar hoe deze kreeften het best te bestrijden zijn en de situatie te beheersen is. Uitroeien is al lang geen optie meer, voor de kreeften zijn onze wateren een paradijs.

In de Molenpolder bij de Westbroekse binnenweg doen meerdere partijen hier onderzoek naar, waaronder het Waterschap, de Provincie en enkele kennisinstituten. Wij als HSV Maarssen hebben geen visrechten in dit gebied en zijn derhalve niet direct betrokken. Maar we volgen alles met aandacht en krijgen regelmatig informatie over het verloop van het onderzoek.

Kort samengevat lijkt de situatie nog steeds dweilen met de kraan open. Met extreem veel kosten en inspanning lukt het om de meeste kreeften weg te vangen, wordt het water zeker helderder (ook omdat alle bodemvissen zijn verwijderd wat wij als HSV Maarssen een onjuiste ontwikkeling vinden) maar de gewenste onderwatervegetatie herstelt zich in het geheel niet. De trekgaten in de Molenpolder verworden zo een soort “killing fields” binnen onze gemeente. In een laatste poging het water weer tot wasdom te brengen zijn in een afgesloten deel van de Molenpolder Europese meervallen uitgezet die in het bijna vis-loze water moeten zien te overleven op de rivierkreeften. Deze meervallen zijn van hetzelfde geslacht om te voorkomen dat ze zich voortplanten, daar is gelukkig wel over nagedacht.

We zijn uiteraard zeer benieuwd naar de bevindingen van de onderzoekers maar zullen als visrechthebbende afwijzend staan tegen uitzetting van meerval in onze eigen wateren zoals de Maarsseveense Plassen. Het middel hier kon wel eens erger zijn dan de kwaal…

Bijgevoegd interessante informatie over het onderzoek en de bevindingen.

2019 Bureau onderzoek effecten uitheemse rivierkreeften

2022 Ecosysteemaanpak Molenpolder rivierkreeften

2022 Verslag VNW 21 september 2022

2022 Presentatie Marit Meier

2022 Presentatie Wilco de Bruijne

2022 Pitch Maarten Flikweert

2022 Presentatie Tom Koppenol

2022 Presentatie Roland van Aalderen

2022 Presentatie Winnie Rip

2022 Presentatie Johan van Giels

2025 Verslag Vissennetwerk Meerval

2025 Levenscyclus Amerikaanse rivierkreeft

2025 Stowa Rivierkreeften update 2025

2024 Nieuwsbrief Molenpolder

2025 Nieuwsbrief Molenpolder

In de waterpartij Rijgerskamp/Otterspoor, nabij kunstwerk “De Vlinder” (of is het toch een walvisstaart), heeft HSV Maarssen in samenspraak met de gemeente Stichtse Vecht en Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden afgelopen woensdag een eerste vissenbos geplaatst. Het werk is uitgevoerd door Visserij Service Nederland. Wethouder Frank van Liempdt, zelf betrokken bij de revitalisatie van het wijkpark, plaatste persoonlijk een paal in het water die zijn naam ook zal gaan dragen.

Een vissenbos is een kunstmatig aangelegd werk van palen en wilgentakken met als doel vissen een schuilplaats te bieden tegen predatoren. Dat zijn in Maarssenbroek vooral aalscholvers. Aalscholvers jagen groepsgewijs de singels door en eten ieder een halve kilo vis per dag. Als de aalscholvers jagen staan ook de reigers in de kanten om de wegvluchtende vissen te verorberen. Vooral in de winter zijn er in de singels maar weinig schuilmogelijkheden voor vis en worden het een beetje de “killing fields” voor het witvisbestand. Uit eerdere visbemonsteringen was al gebleken dat de witvisstand in de singels nog maar een schim is van wat die ooit was. Wat ook niet helpt is de grote aanwezigheid van rivierkreeften die de singels kaal knippen en in het voorjaar al het jonge vissenbroed weg-eten.

Daar wilden we dus iets aan doen en dit vissenbos is een eerste stap. We kijken even aan hoe dit vissenbos z’n werk doet en willen later nog een tweede aanleggen en wellicht meer. Omdat er dit jaar door de gemeente werkzaamheden zullen worden uitgevoerd rond deze waterpartij (aanleg vlonders en steigers en het opknappen van het kunstwerk in het water) wachten we dat nog even af. Wel gaan we dit voorjaar witvis uitzetten om de visstand een zetje in de goede richting te brengen.

De meest aandachtige aanwezige tijdens het werk was een aalscholver in winterkleed die vanaf het kunstwerk nauwlettend volgde hoe we met dit vissenbos aan de gang waren. Jaja, ook voor deze vogel is begin januari de vastentijd aangebroken… 

Wil je meer weten wat een vissenbos is en hoe het werkt, dan is dit een interessant artikel:  Vissenbos Visionair

Zie hier enkele foto’s van het werk:

De afgelopen jaren is veel werk verzet om de visstekken rond de Kleine Plas van Maarsseveen te verbeteren voor onze nachtvissers. Alle stekken zijn voorzien van stevige grond, sommige zijn degelijk geschoeid en er zijn overal nieuwe nummerpaaltjes geplaatst.

Echter, op sommige stekken zitten vissers en loslopende honden elkaar in de weg omdat je je visplek nauwelijks kunt afschermen. Met Staatsbosbeheer (de nieuwe beheerder van de plas) zijn we aan het kijken hoe we dit voor zowel de vissers als de honden kunnen verbeteren.

Op stek 1 zijn vandaag degelijke zijschermen geplaatst die we laten begroeien met klimop. Als je hier nu vist kun je met je tent de stek eenvoudig afschermen, honden kunnen direct naast de stek nog steeds het water in. Zo voorkomen we dat honden letsel oplopen van vishaken (ze happen nog wel eens in een net aangevoerde klaarstaande hengel) en dat vissers constant alert moeten zijn dat honden niet door hun hengels heen raggen.

Als dit goed blijkt te werken, en ons bouwsel voldoende hufter-proof is, zullen we de komende jaren meer stekken op deze wijze afschermen.  Een tweede optie is om dit te doen met grote boomstammen mochten die beschikbaar komen.

Ben je toevallig bij stek 1, en zie je dat de plantjes een beetje droog staan, geef ze dan wat extra water.

Beheercommissie & Karpercommissie.

Net voor de vorstperiode vond er een visserijkundig onderzoek plaats in de singels in en rond Maarssenbroek. Het onderzoek is onderdeel van een stappenplan om de bevisbaarheid  van de singels te verbeteren en de visstand en het watersysteem aantrekkelijk en gezond te maken. Dit is een traject dat HSV Maarssen samen doorloopt met de Gemeente Stichtse Vecht en het Waterschap De Stichtse Rijnlanden. Afgelopen twee jaar is er een hoop bagger, oude fietsen, leeggeroofde kluizen en andere rommel uit de singels verwijderd. De stap die we nu gezet hebben is het inventariseren van de milieukundige en ecologische situatie (vond in september al plaats) en een onderzoek naar de visstand (6 en 7 december). Dergelijk onderzoek doen we bewust in de winter omdat het water dan het hoogste zuurstofgehalte heeft, de vissen een minimum aan zuurstof verbruiken en door de kou het minste last van stress hebben. Er is gevist in de sloten om Maarssenbroek heen (Spoorsloot en A2-sloot) en in de vijvers bij Reigerskamp en Zebraspoor. Het onderzoek is uitgevoerd door Sportvisserij Nederland en een beroepsvisser uit Yrseke (Zeeland). Zij werden een handje geholpen door ons Dagelijks Bestuur, onze Beheercommissie en enkele enthousiaste eigen sportvissers. Onze eigen Ruud Pannekeet, werkzaam op kantoor bij Sportvisserij Nederland, had zijn colbert omgewisseld voor een fluoriserend regenpak om actief aan het onderzoek mee te doen. Hij keek z’n ogen uit…

De grootste verrassing die we te zien kregen was dat er nog tientallen oude graskarpers boven water kwamen. Deze vissen zijn bijna 40 jaar geleden uitgezet, planten zich niet voort en zagen er nog heel gaaf en super gezond uit. De lengte van deze schitterende vissen varieerde van 85 cm tot boven de meter. Alle vissen zijn snel gewogen en gemeten en daarna weer direct terug gezet. Op sommige plekken kwam veel mooie grote zeelt naar boven, zeelt doet het momenteel erg goed in Nederland. Tip; ook op de Maarsseveense Plassen zwemmen veel prachtige zeelten. Verder zagen we op sommige plekken grote brasems, middelgrote snoek en blankvoorn, maar niet overdreven in aantal. Zowaar kwamen ook een grote roofblei en snoekbaars boven water en verder nog kleine in de bodem levende modderkruipers en inheemse soortgenoten.

Hollandse vissoorten die we niet vingen waren karper en rietvoorn. Het lijkt er dus op dat de 65 karpers die 15 jaar geleden zijn uitgezet niet meer aanwezig zijn, hetzij door sterfte, hetzij door illegale onttrekking. Met de uitkomsten van het onderzoek willen we de situatie verbeteren door stekonderhoud en uitzetting van ontbrekende soorten vis. We doen dit in samenwerking met de gemeente en het waterschap. We volgen daarbij het advies van Sportvisserij Nederland en de Richtlijn Uitzetting Karper die is overeengekomen met de waterschappen.

Zie hier onder een fotorapportage van het onderzoek.

(Erik van Emst, Tom Rossewij en Eric Adamse)

Afgelopen zondag 15 mei was een groep vrijwilligers actief op de Vecht om onze mooie rivier te ontdoen van drijvende vuilnis en gedumpte troep. Initiatiefnemer was Arjan van den Hoek van Stichting Evenementen Stichtse Vecht, tevens de organisator van Maarssen on Ice, de Stichtse Vaarparade en de Wil van Leeuwen jeugdvisdag.

Vanaf de kant en vanaf het water waren zo’n 30 vrijwilligers, waaronder leden van HSV Maarssen, actief om alle zichtbare troep uit de Vecht te vissen. Wethouder Frank van Liempdt van Water en Dieren-welzijn zamelde persoonlijk al het vuil in op Arjan’s klipper “Catch” waarna alle keurig werd afgevoerd. 

De vrijwilligers werden beloond met een stralende dag op het water, een hoop gezelligheid en een BBQ  na afloop in jachthaven Oud Zuilen.  Ook volgend jaar doet de stichting weer een oproep om de handen uit de mouwen te steken voor een mooie rivier.

Onze botensteiger aan de Kleine Plas ligt verscholen onder bomen en krijgt weinig zonlicht. Dat betekent dat vocht, bladval en mosgroei snel grp krijgt op het hout. Periodiek steken we daarom de handen uit de mouwen om met serieus materieel de steiger schoon te spuiten zodat de booteigenaren weer veilig over de steiger kunnen lopen.

Afgelopen zaterdag was het weer schoon-spuit-dag. Met hulp van Alexander Schulpen en gehuurd materiaal van Boels hebben we de steiger weer ontdaan van z’n groene jas. Dit is altijd weer een dankbare klus omdat het zo enorm opknapt.

Aan alle booteigenaren het verzoek om hun boten regelmatig te bezoeken en leeg te hozen. De bomen zijn weer kaal, dus dit is hét moment om je boot leeg te scheppen.

Bewoners van Maarssenbroek zal het niet ontgaan zijn; dit jaar zijn het waterschap en de gemeente volop bezig met het uitbaggeren van de singels in Maarssenbroek.

HSV Maarssen pleitte al enkele jaren om de situatie van de dichtgroeiende singels te verbeteren. Dit heeft geleid tot de uiteindelijke beslissing om te gaan baggeren. Uit een vooronderzoek bleek dat het meeste slib van goede kwaliteit was en gestort kon worden in een depot in een weiland in de buurt. Daar blift het slib enkele jaren liggen totdat het goed is ingeklinkt en kan worden vervoerd naar een nuttige eindbestemming.

De singels worden ongeveer 20 cm uitgediept. Als de werkzaamheden klaar zijn (naar verwachting eind dit jaar) zal een visserijkundig onderzoek worden uitgevoerd naar de visstand. Indien nodig wil HSV Maarssen weer vis gaan uitzetten om de singels weer aantrekkelijk viswater te laten worden voor jong en oud.

Laatste wens van HSV Maarssen is het verwijderen van de schotten die nu een natuurlijke vismigratie onmogelijk maken in het gebied. Deze schotten zijn ooit geplaatst om verschillende waterstanden en waterkwaliteit te krijgen met oog op ecologie. Alleen zijn de peilverschillen dermate klein dat de effecten van de schotten hierop naar onze overtuiging verwaarloosbaar zijn. We zullen in contact treden met de gemeente om te kijken wat er mogelijk is.

Dit voorjaar hebben we de draad weer opgepakt met het opknappen van de nachtvisstekken rond de Kleine Plas. Vorig jaar zijn alle stekken al opgevuld met kleiachtige grond om uitspoeling uitgraving zoveel mogelijk te voorkomen. Ook werd stek 13 voorzien van een oerdegelijke hardhouten schoeiing. Dit jaar zijn alle stekken aangevuld en afgewerkt met zand dat het recreatieschap ons ter beschikking heeft gesteld. Stek 1 (eerste stek vanaf de oostzijde) is nu helemaal opnieuw opgebouwd. Deze stek was in de loop der jaren langzaam maar zeker onder water verdwenen. Ook stek 5 is nu voorzien van een schoeiing en er is ruimte gemaakt zodat je beter kunt zitten. Voor de zomer willen we de klus afmaken, alle stekken worden volledig afgevuld, voorzien van het steknummer, en op enkele stekken maken we nog een afscherming met boomstammen. Ook willen we de plekken waar een tentje wordt neergezet afwerken met houtsnippers. Tevens wordt gewerkt aan waadplekken voor honden. Wederom dank aan de mannen van de beheercommissie en overige vrijwilligers die in koude en stormachtige weersomstandigheden hun handen uit de mouwen hebben gestoken. Ook dank aan het recreatieschap voor de fijne medewerking om deze prachtige plas (onze parel) goed bevisbaar te houden.

Voor de drinkwatervoorziening van Amsterdam wordt deels water uit het Amsterdamrijnkanaal gewonnen bij Nieuwersluis. Ten behoeve van onderhoud is het inlaat kanaal deze woensdag afgevist door een visserijkundig bedrijf. In goed overleg met hengelsportverenigingen is er voor gekozen alle vis over te zetten in het Amsterdam Rijn-kanaal. Interessant natuurlijk om te aanschouwen wat de vangsten zoal waren, dus weerstonden we de koude bries en gingen vanmorgen op pad om te kijken.

Aller eerst de vermelding dat in dit kanaaltje niet gehengeld mag worden! Het is onderdeel van de openbare drinkwatervoorziening en derhalve beschermd en verboden gebied. Dan de vangsten, er kwamen opvallende grote en mooie vissen naar boven, vooral grote brasem, roofblei, snoek, snoekbaars en paling. Karper werd niet gevangen. Het kanaal is afgevist met netten en elektrische visserij. Grootste vis was een heuse metersnoek. Zoals gezegd, alle vissen zwemmen nu in het Amstedam Rijnkanaal.

Alle foto’s kun je hier terugvinden:

HSV Maarssen is al drie jaar in overleg met de gemeente Stichtse Vecht en het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) over de steeds slechter wordende situatie van de singels in Maarssenbroek. Begin dit jaar is besloten de singels te gaan uitbaggeren, verwacht wordt dat er zo’n 20 tot 30 cm slib uit zal komen. De werkzaamheden zullen naar verwachting deze winter gaan plaatsvinden. In de bijgevoegde map kun je zien welke watergangen worden meegenomen.

Op het moment dat er daadwerkelijk gebaggerd gaat worden verzoeken we (bij deze) onze leden die in Maarssenbroek wonen een oogje in het zeil te houden op vissen die in de problemen komen. Zie je vissen naar lucht happen schep ze dan uit het water en zet ze in een singel verder terug waar ze veilig kunnen overleven.

Nadat de singels zijn uitgebaggerd willen we een visserijkundig onderzoek uitvoeren naar de aanwezige visstand. In overleg met HDSR bekijken we dan in hoeverre er ruimte is om weer vis uit te zetten. De laatste keer dat we dat deden was in 2009 bij ons 60-jarig jubileum.

Voor meer info zie https://www.hdsr.nl/buurt/stichtse-vecht/baggeren-watergangen/